اسد الله معطوفى

527

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

گنبد امام عبد الله و كتيبه‌هاى آن از شهر گنبد به سوى كلاله ، در حدود 7 كيلومترى غرب شهر كلاله ، زيارتگاهى بنام « امام عبد الله » در ميان دره‌اى كم‌عمق و نيز درختانى كهنسال قرار دارد كه از گذشته دور مورد توجه عامه مردم بود . در درون چنين محوطه‌اى گنبد و بارگاه امام عبد الله واقع شده است . در درون بنا ، پس از كفش‌كن نخست يك در دو لت با قاب و گره‌هاى ظريف و زيبا به چشم مىخورد كه با عبور از آن وارد حرم اصلى مىشوند . در وسط حرم مرقدى به اندازه 89 / 3 متر و سپس بر فراز آن گنبد قرار گرفته است . البته بر روى قسمت كفش‌كن هم يك گنبد ساده ديگر وجود دارد . در ضلع شمالى بنا محيط ديگرى هم به ابعاد 5 / 6 متر ديده مىشود كه احتمالا خانقاه بوده است . كمى جلوتر از اين مكان نيز تا اواخر دهه 60 خورشيدى بناى چهارگوش ديگرى قرار داشت كه بوميان منطقه به آن « پلنگ‌خانه » مىگفتند . از قرار معلوم زمين‌هاى كشاورزى اطراف اين بارگاه جزو موقوفاتش محسوب مىشد كه بعدها به تصرف تعدادى از افراد همان ناحيه درآمد . با استناد به تاريخ حجارىشده فرسوده بر تكه كتيبه‌هاى متعددى كه شكسته يا متلاشى شده‌اند ، « سنهء ثمانين و ثمانمائه » يعنى سال 888 ه . ق ( عصر سلطان حسين بايقراى تيمورى ) قابل خواندن است . باتوجه به اين تاريخ مىتوان با كمى احتياط پذيرفت كه شمس الدين على منشى بدستور امير على شيرنوائى وزير باكياست سلطان حسين بايقرا كه مدتى در اوج زد و خوردهاى شاهزادگان آخرين تيمورى در اين منطقه ، به حكومت استراباد برگزيده شده بود ، اين بقعه را ساخت . بايد توجه داشت كه در آخرين سال‌هاى حكومت تيمورى ، از سوى سلطان حسين بايقرا چند شاهزاده و امير به حكومت يا عوامل كارگزارى حكومت استراباد برگزيده و روانه اين منطقه شدند . 37 اين گروه در اين خطه تلاش فراوانى براى ساخت ، ترميم و يا تعمير بقاع و امامزاده‌ها انجام دادند . علت اين امر را بايد در بهره‌بردارى سياسى و ايجاد آرامش روانى بر افكار عمومى بويژه عامه مردم دانست . اين افراد به هر صورت عوامل بيگانه و سلطه‌يافته بر منطقه بودند كه در اواخر حكومتشان دچار كشمكش‌هاى شديد و خونريز بر سر قدرت و ثروت هم شده بودند . از كتيبه‌هاى بسيار خوش‌خط ( كوفى و ثلث ) اين بقعه ، فقط چند تكه شكسته در حاشيه